Je hebt een woning gekocht, het EPC zegt label E of F, en bij de notaris viel het woord "renovatieplicht". Wat betekent dat concreet, en hoeveel tijd heb je? Hieronder de regels zoals ze in 2026 gelden, en de volgorde waarin wij de werken aanpakken om het label te halen zonder dubbel werk.
Het korte antwoord
Sinds 1 januari 2023 geldt in Vlaanderen: wie een woning of appartement met EPC-label E of F koopt, moet die binnen zes jaar na de notariële akte energetisch renoveren tot minstens label D. Je bewijst dat met een nieuw EPC na de werken. Die termijn was oorspronkelijk vijf jaar en werd eind 2025 definitief verlengd naar zes jaar, ook voor wie al in de lopende termijn zat.
Voor wie geldt de renovatieplicht?
Voor elke nieuwe eigenaar die de volle eigendom verwerft van een energieverslindende woning: bij aankoop, maar ook bij schenking of bij een erfenis in volle eigendom. Ook wie een recht van opstal of erfpacht vestigt, valt eronder. Huur je, dan geldt de plicht niet voor jou maar blijft ze bij de eigenaar. Het gaat om eengezinswoningen en appartementen; niet-residentiële gebouwen volgen een eigen regeling.
De termijn start bij de akte, niet bij het compromis
De zes jaar beginnen te lopen op de datum van de authentieke akte bij de notaris. Het voorbeeld dat de Vlaamse overheid zelf geeft: akte verleden op 1 februari 2024, dan moet het label tegen 1 februari 2030 in orde zijn. Verkoop je intussen door, dan gaan de plicht én de resterende termijn mee naar de volgende eigenaar. Dat is iets om te weten als je een woning met label F koopt die al eens van eigenaar wisselde sinds 2023.
Wat als je niet op tijd bent?
Het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) kan een administratieve geldboete opleggen, van 500 tot 5.000 euro, en legt daarna een nieuwe termijn op waarbinnen je alsnog moet renoveren. De boete betalen lost de plicht dus niet op. De Vlaamse regering werkt daarnaast aan een genuanceerder handhavingskader, maar rekenen op uitstel is een slechte strategie: zes jaar klinkt lang, tot je architect, vergunning, wachttijden en je eigen budget in de planning zet.
Verstrenging na 2028? Die is van tafel
Oorspronkelijk zou de lat na 2028 hoger gelegd worden, richting label C en later nog strenger. Het Vlaams regeerakkoord 2024-2029 heeft dat verstrengingspad geschrapt en de renovatieplicht beperkt tot het huidige niveau: label D. Wie nu koopt, weet dus waar hij aan toe is. Hou wel in gedachten dat een woning met label D in de praktijk nog altijd veel energie verbruikt; wie toch renoveert, kijkt best meteen een stap verder dan het wettelijke minimum.
Welke werken duwen je label het snelst naar D?
Je EPC bevat een lijst met aanbevelingen, en dat is het vertrekpunt. In de meeste woningen van voor 1980 rond Brugge zijn dit de werken die het meeste opleveren, in deze volgorde:
- Dakisolatie. Het grootste warmteverlies en meestal de goedkoopste winst per punt op je EPC.
- Ramen en buitendeuren. Enkel glas of oud dubbel glas vervangen door hoogrendementsglas.
- Muur- en vloerisolatie. Vloerisolatie neem je mee op het moment dat de vloeropbouw toch vernieuwd wordt, dan is de meerkost beperkt.
- Verwarming. De oude ketel vervangen, of de overstap naar een warmtepomp. Isoleer eerst, dan kan de nieuwe installatie kleiner en goedkoper.
Die volgorde is dezelfde als bij elke grondige renovatie, en we schreven er eerder al over in een oude woning renoveren: de juiste volgorde.
Combineer de verplichte werken met de rest
Bijna niemand koopt een woning met label F om alleen het dak te isoleren. Meestal staan er ook een badkamer, vloeren en een nieuwe indeling op het lijstje. Pak dat in één coördinatie aan: de technieken en de isolatie zitten onder dezelfde vloeren en in dezelfde muren als de afwerking. Twee keer openbreken is de duurste manier om te renoveren.
Hou ook de tussenkomsten in de gaten. Op woningen ouder dan tien jaar betaal je 6% btw op de werken, en voor de laagste inkomenscategorieën blijft Mijn VerbouwPremie bestaan voor dak, muren, vloer en ramen.
Woning gekocht in de regio Brugge of Oostkamp? Op onze pagina over de renovatieplicht in regio Brugge lees je hoe wij zo'n dossier aanpakken, van EPC-aanbevelingen tot het nieuwe attest na de werken.
Veelgestelde vragen
Ja, als je de volle eigendom erft. Wie enkel het vruchtgebruik of de naakte eigendom verwerft, valt er niet onder. Bij twijfel vraag je het na bij de notaris, die moet de renovatieplicht trouwens verplicht vermelden in de akte.